Basketbol maçında top bir oyuncunun eline kaç dakika değebilir? Eminim bunu birçok kere düşünmüşsünüzdür. Eğer forvetseniz ve kendine pozisyon yaratamayan bir şutörseniz, size yaratılan bir pozisyon sonrası topla buluşup, o pozisyonu değerlendireceksiniz. Bu sanırım birkaç saniyeyi kapsar. Uzun oyuncu pozisyonunda iseniz, rebound alma ve pota altında birebir oynama dışında çok fazla topla oynama şansınız olmayacaktır.
Topla oynamayı seven ve iyi fundamantele sahip bir forvetseniz topla oynama süreniz biraz daha artacaktır. Tabii ki oyun kurucu topla en çok buluşan ve topla en çok oynayan pozisyondur. Buna rağmen onunda maç boyunca topla temas süresi birkaç dakika ile sınırlı kalacaktır.
12 kişilik oyuncu kadrolarının, 10’ar dakikalık periyodlar halinde, 24 saniye olan hücum süresi ve yüksek tempoda oynanmaya başlayan günümüz basketbolunda, sporculardan daha iyi bir performans alma isteğine bağlı olarak, oyuncuların sahada kalma süreleri azaldı ve günümüz antrenörleri kadrolarında ki her oyuncuyu kullanmaya başladılar. Bu da doğal olarak sporcuların topla temas sürelerini azalttı.
İşte topsuz oyun bu anda çok değerli bir hal alıyor. Oyunu hücum sahasında domine etmek her zaman topla oynayıp arkasından kendine pozisyon yaratmakla olmuyor. Basketbolun hücum sahasında ki en önemli katkılarından biridir topsuz oyunu iyi oynamak. Şöyle bir sahneyi gözümüzde beraber canlandıralım. Adam adama savunma hücum eden bir takım var. Oyun kurucu hücum setinin bir yerinde penetre ediyor ama o, bu penetreyi yaparken hiçbir takım arkadaşı hareketlenmiyor? Böyle bir pozisyonda önümüze çıkan senaryolar, oyun kurucu zorlama atış yapabilir, top kaybı yapabilir, kötü pas verebilir ya da adamını geçip sayı atabilir. Zaten hücum oyuncusu, savunmayı birebirde yenerse, savunma bir rotasyona girecektir. Bununla beraber hücum buna karşı bir rotasyona girmezse olumsuz pozisyonların gerçekleşmesi kaçınılmaz olacaktır.
İşte aslında sporcuların topla bu kadar az oynadıkları basketbol oyununda, değerli olan oyuncular, topsuz oyunu iyi oynayan basketbolculardır. Perdeleme yapan bir uzunun perdelemesini iyi kullanan bir forvet ya da oyun kurucu, perdeleme ve devrilmeyi iyi oynayan bir uzun, yapılan bir penetre sırasında doğru yere hareketlenen oyuncu, savunması kendisine sırtı dönük olduğu sırada hareketlenen bir oyuncu, takımını hücum sırasında sayı ya da yaratacağı pozisyon sonrası asist olarak olumlu yönde katkı yapacaktır.
İdmanlarda, top sürmeden oynanan 5’e 5 maçlar, yine top sürmeden oynanan pas oyunları, topsuz oyunu kuvvetlendirmeye yönelik çalışmalardan bazılarıdır.